Πολυκυστικές Ωοθήκες και Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS): Τι Πρέπει να Γνωρίζετε

Ο Δρ. Καπελής Σπυρίδων, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος στην Αθήνα, παρέχει στο ιατρείο KYISIS BY KAPELIS αξιολόγηση και αντιμετώπιση γυναικών με πολυκυστικές ωοθήκες και Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS). Η πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει PCOS, καθώς η διάγνωση του συνδρόμου βασίζεται στον συνδυασμό κλινικών, ορμονικών και, όπου χρειάζεται, υπερηχογραφικών ευρημάτων. Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται ανάλογα με τα συμπτώματα, τον κύκλο, τις ορμονικές διαταραχές και τα αναπαραγωγικά σχέδια κάθε γυναίκας.

Τι είναι οι πολυκυστικές ωοθήκες;

Οι πολυκυστικές ωοθήκες περιγράφουν μια συγκεκριμένη μορφολογία των ωοθηκών, η οποία μπορεί να διαπιστωθεί κατά τον υπερηχογραφικό έλεγχο και χαρακτηρίζεται από αυξημένο αριθμό μικρών ωοθυλακίων και/ή αυξημένο όγκο της ωοθήκης. Τα μικρά αυτά μορφώματα δεν αποτελούν πραγματικές κύστεις, αλλά ωοθυλάκια που δεν έχουν εξελιχθεί σε κυρίαρχο ωοθυλάκιο. Η παρουσία πολυκυστικής μορφολογίας δεν σημαίνει από μόνη της ότι μια γυναίκα πάσχει από Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS). Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) αποτελεί μια πιο σύνθετη ορμονική και μεταβολική διαταραχή, η οποία μπορεί να επηρεάζει την ωορρηξία, τον εμμηνορροϊκό κύκλο, τα επίπεδα των ανδρογόνων και την αναπαραγωγική λειτουργία. Η διάγνωσή του βασίζεται σε συνδυασμό κλινικών, ορμονικών και, όπου χρειάζεται, υπερηχογραφικών ευρημάτων, αφού αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες.

Πολυκυστικές Ωοθήκες και PCOS: Ποια Είναι η Διαφορά;

Η πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών και το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) δεν είναι το ίδιο. Η πολυκυστική μορφολογία αποτελεί ένα υπερηχογραφικό εύρημα που χαρακτηρίζεται από αυξημένο αριθμό μικρών ωοθυλακίων και/ή αυξημένο όγκο της ωοθήκης και μπορεί να υπάρχει χωρίς η γυναίκα να πάσχει από PCOS. Για τη διάγνωση του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) στους ενήλικες αξιολογείται ο συνδυασμός τριών βασικών χαρακτηριστικών: διαταραχές της ωορρηξίας ή του εμμηνορροϊκού κύκλου, κλινικά ή βιοχημικά σημεία υπερανδρογονισμού και πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών. Η διάγνωση τίθεται όταν υπάρχουν τουλάχιστον δύο από αυτά τα χαρακτηριστικά, αφού αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες. Η πολυκυστική μορφολογία μπορεί να αξιολογηθεί με υπερηχογράφημα ή, σε ενήλικες και όπου ενδείκνυται, με την ορμόνη AMH. Η AMH δεν χρησιμοποιείται μόνη της για τη διάγνωση του PCOS. Το PCOS μπορεί να σχετίζεται με διαταραχές του κύκλου, υπερανδρογονισμό, αυξημένη τριχοφυΐα, ακμή, μεταβολικές διαταραχές και, σε ορισμένες γυναίκες, υπογονιμότητα. Η κλινική εικόνα και η βαρύτητα των συμπτωμάτων διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.

Ποιες είναι οι αιτίες εμφάνισης του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών;

Οι ακριβείς αιτίες εμφάνισης του Συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών δεν είναι σαφείς, φαίνεται ωστόσο να συνδέονται με γενετικούς παράγοντες, καθώς συχνά παρατηρείται το φαινόμενο μια γυναίκα με πολυκυστικές ωοθήκες να έχει μητέρα ή αδελφή με το αντίστοιχο πρόβλημα. Εάν, μάλιστα, μια γυναίκα έχει σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η αδελφή της έχει 50% περίπου πιθανότητα να το εμφανίσει και η ίδια. Επίσης, οι αιτίες συνδέονται και με ορμονικούς παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζονται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως είναι για παράδειγμα ο τρόπος ζωής και η παχυσαρκία. Βασικοί παθογενετικοί μηχανισμοί θεωρούνται η διαταραχή της λειτουργίας των ωοθηκών (χρόνια ανωοθυλακιορρηξία, μειωμένη αναπαραγωγική ικανότητα), η αντίσταση στην ινσουλίνη και η υπερινσουλιναιμία, που συμβάλλει σημαντικά στην πρόκληση υπερανδρογοναιμίας (πολύ υψηλά επίπεδα ανδρογόνων) και παχυσαρκίας. Τα ανδρογόνα είναι οι «ανδρικές» ορμόνες, που παράγονται φυσιολογικά και στις γυναίκες, αλλά σε πολύ μικρότερη ποσότητα. Αν, για κάποιον λόγο, παρατηρηθεί αύξηση στην παραγωγή τους, τότε η διαδικασία ωρίμανσης των ωοθυλακίων σε ωάρια δεν συντελείται φυσιολογικά, γεγονός που συνεπάγεται συσσώρευσή τους στις ωοθήκες, με μορφή κύστεων.

Ποια είναι τα συμπτώματα του PCOS;

Τα συμπτώματα του Συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών ενδέχεται να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου και η βαρύτητά τους ποικίλλει από γυναίκα σε γυναίκα. Τα κυριότερα περιλαμβάνουν: 

• Διαταραχές εμμήνου ρύσεως (ανωοθυλακιορρηξία, ολιγομηνόρροια, αμηνόρροια). Λιγότερες από 9 περίοδοι τον χρόνο θέτουν προβληματισμό ύπαρξης του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών. Κατά την έλευση της περιόδου, η αιμορραγία μπορεί να είναι πιο έντονη από ό,τι συνήθως
• Υπερτρίχωση (υπερβολική τριχοφυΐα σε ανδρικού τύπου περιοχές, όπως πρόσωπο, πλάτη, στήθος, κοιλιά)
• Τριχόπτωση, αλωπεκία ή πολύ λεπτά μαλλιά
• Δερματολογικά προβλήματα, όπως ακμή, αυξημένη λιπαρότητα του δέρματος, σπίλοι, ακάνθωση (πιο σκούρο και πιο σκληρό δέρμα στη βάση του λαιμού, στις πτυχές του δέρματος ή στις μασχάλες, λόγω αυξημένης ινσουλίνης)
• Αυξημένα ανδρογόνα στις εξετάσεις αίματος
• Παχυσαρκία, αυξημένο λίπος στην περιοχή της κοιλιάς, δυσκολία στην απώλεια βάρους, αυξημένο σάκχαρο, αρτηριακή πίεση ή χοληστερίνη 
• Αυξημένο κίνδυνος αποβολής
• Διαταραχές διάθεσης, άγχος, κατάθλιψη και αϋπνία
• Πονοκεφάλους που σχετίζονται με τα υψηλά επίπεδα ανδρογόνων, τα οποία προκαλούν αύξηση της ευαισθησίας των αιμοφόρων αγγείων στο κεφάλι 
• Υπογονιμότητα

Διάγνωση

Ο έλεγχος που απαιτείται να γίνει βασίζεται σε μια σειρά εξετάσεων: 

• Κλινική εξέταση και ιστορικό της ασθενούς και της οικογένειάς της
• Αιματολογικές εξετάσεις
• Υπερηχογράφημα ωοθηκών για την αξιολόγηση της μορφολογίας των ωοθηκών

Για τη διάγνωση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών πρέπει να προηγηθεί αποκλεισμός άλλων αιτιών, όπως ορμονικών διαταραχών και παθολογικών καταστάσεων, που δίνουν παρόμοια συμπτώματα. Σε αυτές συγκαταλέγονται οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα, των επινεφριδίων και της προλακτίνης, το σύνδρομο Cushing, οι όγκοι ωοθήκης κ.ά.

Γενικότερα, η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας, την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων αλλά και την πρόληψη των σοβαρών επιπλοκών που μπορεί να προκληθούν στη ζωή της γυναίκας. Είναι σημαντικό, τέλος, να σημειωθεί ότι η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου της μήτρας σε γυναίκες που δεν ρυθμίζουν τις πολυκυστικές ωοθήκες φτάνει το 20%.

Θεραπεία του Συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)

Η θεραπεία της διαταραχής αυτής δεν απαιτεί αφαίρεση πολυκυστικών ωοθηκών, αλλά στοχεύει στη ρύθμιση του κύκλου, την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και των μακροπρόθεσμων επιπλοκών. Εξαρτάται από την ηλικία, τα συμπτώματα και την πιθανή επιθυμία της γυναίκας για τεκνοποίηση και περιλαμβάνει: 

• Αλλαγές στον τρόπο ζωής (απώλεια βάρους, σωστή και ισορροπημένη διατροφή, άσκηση, αποφυγή καπνίσματος και κατανάλωσης αλκοόλ)
• Φαρμακευτική αγωγή
• Χειρουργείο (λαπαροσκοπική διάτρηση ωοθηκών)

Οι πολυκυστικές ωοθήκες και το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) χρειάζονται σωστή αξιολόγηση, καθώς μπορεί να συνδέονται με διαταραχές του κύκλου, ορμονικά συμπτώματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προβλήματα γονιμότητας. Η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση είναι σημαντικές για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και τη διατήρηση της υγείας και της ποιότητας ζωής της γυναίκας. Ο Δρ. Καπελής Σπυρίδων, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος στην Αθήνα, βρίσκεται στη διάθεσή σας για την αξιολόγηση των πολυκυστικών ωοθηκών και του PCOS και την επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης ανάλογα με τις ανάγκες και τα αναπαραγωγικά σχέδια κάθε γυναίκας. Επικοινωνήστε με το ιατρείο KYISIS BY KAPELIS για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.

Θέλετε να μάθετε περισσότερα για τις πολυκυστικές ωοθήκες?

Ιατρική επιμέλεια

Συντάχθηκε και ελέγχθηκε ιατρικά από: Δρ. Καπελής Σπυρίδων, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος

Τελευταία ενημέρωση: Αύγουστος 2026

Επιστημονικές πηγές και κατευθυντήριες οδηγίες

Για την επιστημονική τεκμηρίωση του περιεχομένου λαμβάνονται υπόψη, ανάλογα με το θέμα, διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και επιστημονικές πηγές από αναγνωρισμένους οργανισμούς, όπως:

• ACOG – American College of Obstetricians and Gynecologists
• WHO – World Health Organization
• ESHRE – European Society of Human Reproduction and Embryology
• ASRM – American Society for Reproductive Medicine
• NICE – National Institute for Health and Care Excellence
• NHS – National Health Service